آدرس دفتر فروش: تهران-خیابان شوش-خیابان تختی-روبروی خیابان جعفری-پلاک ۱۵۸-فروشگاه مرکزی خرما سیاه، تلفن های تماس: 02155811009 و 09127256271

خرما

خواص خرما و انواع آن

تنوع خرما و وجود شکل ها و رنگ های مختلف خرما باعث شده که حتی ما ایرانی ها که یکی از اصلی ترین تولید کنندگان خرمای جهان هستیم هم در شناخت این نوع خرما ها مشکل داشته باشیم و شاید کمتر کسی باشد که به خوبی انواع این خرما ها را بشناسد.

خرما میوه درخت نخل است که تنها در مناطق گرمسیری به بار می نشیند. گیاه خرما تک لپه ای است و میوه اش همچون خوشه های بزرگ از درخت آویزان می شود. به غیر از خود میوه درخت نخل گاها از شیره ساقه های این درخت نیز استفاده می شود که خواص زیادی برای ان برشمرده اند.

دقیقا مشخص نیست برای اولین بار این درخت کجا کاشته شده و عقاید زیادی در این خصوص دیده می شود. برخی معتقدند اولین بار در هندوستان کشت شده و برخی اعتقاد دارند برای اولین بار در ایران روییده و حتی به کشورهای اروپایی هم مانند اسپانیا و یا حتی چین هم از ایران فرستاده شده است. بصورت کلی بر اساس تحقیقات انجام شده به نظر می رسد این درخت در حدود 5000 سال قبل کاشته شده است.

میوه درخت نخل یا همان خرما تنوع زیادی دارد. این میوه به دلیل خواص بسیار زیادی که دارد همیشه به عنوان یک توصیه از نظر بسیاری از پزشکان نوین و سنتی مورد اشاره بوده است و حتی در قرآن هم 20 بار به این میوه اشاره شده است.

خرما دارای ویتامین های E-C-B-A و انواع مواد معدنی مانند فسفر، کلسیم، آهن، ید و منیزیم می باشد که پر واضح است منبع غنی ای از مواد مغذی برای سلامت بدن انسان را در خود جای داده است.

از فواید این میوه می توان به تقویت شنوایی، بینایی، درد های مفصلی و کمر، درمان سینه درد و ریه  و ضد سرطان بودن آن به دلیل داشتن منیزم و همچنین تقویت عضلانی بدن و نیروی عمومی بدن به دلیل سرشار بودن از منیزیم و تقویت حافظه و توان ذهنی به دلیل بهره مندی از فسفر و منیزیم اشاره کرد.

جالب است بدانید که خرما با وجود اینکه تنوع زیادی دارد ولی عموما تمامی این مواد و ویتامین ها را دارند. به عقیده بسیاری از کارشناسان مواد غذایی ایران یکی از کشورهایی است که بهترین نوع خرما در آن رشد می کند و دلیل آن هم شرایط آب و هوایی عالی در جنوب ایران می باشد.

 جالب تر اینکه در همین جنوب ایران بیش از 70 نوع خرما شناخته شده است که هر کدام دارای رنگ، مزه و اشکال متنوعی هستند. در ایران گران ترین نوع خرما کشت می شود و خرمای ایران به بسیاری از نقاط جهان صادر می شود.

بهترین و البته گران ترین خرما خرمای پیارم شکلاتی است که در ایران کشت می شود و در تمامی نقاط دنیا خواستار زیادی دارد. القاب زیادی به خرما در ایران و جهان داده می شود که به عنوان مثال اکسیر جوانی، طلای سیاه  جنوب، اکسیر انرژی و غیره را می توان نام برد.

البته خرما به تنهایی مصرف نمی شود. از خرما و شیره خرما برای تولید انواع مواد غذایی استفاده می شود . بسیاری از خوراکی ها، شیرینی ها، کیک ها و نوشیدنی ها را با استفاده از عصاره و یا شیره و یا حتی خود خرما تولید می کنند.

خرما از جمله میوه هایی است که از همه ساختار ان استفاده می شود. حتی هسته سفت و سخت خرما در بسیاری از مناطق ایران و حتی برخی از کشورهای خلیج فارس به عنوان ماده اولیه نان مورد استفاده قرار می گیرد.  در واقع این هسته ها را پودر می کنند و با خمیر کردن آن و یا داخل خمیر گندم زدن از انها نان می پزند و این نان بسیار مقوی است.

حتی جالب است بدانید که هسته خرما را می توان بو داد و به عنوان قهوه ایرانی از آن استفاده کرد. قهوه ایرانی یا دم نوش هسته خرما بسیار مقوی است و انرژی زیادی دارد.

خرما یکی از میوه های فیبر دار است که برای رفع یبوست بسیار موثر است. از این میوه برای درمان تورم پلک چشم، التهاب بدن، برای افزایش نیرو در زمان ورزش، برای رفع خستگی و افسردگی و یا به منظور تغذیه و میان وعده  استفاده زیادی می شود. خرما آنتی اکسیدان فراوانی دارد و یکی از بهترین مواد غذایی برای جلوگیری از رشد سلول های سرطانی است.

خرما برای خون سازی، تامین قند خون، تقویت قوای بدنی، رفع سنگ مثانه، تعادل اعصاب، رشد استخوان ها، کمبود آهن، افزایش هوش و بسیاری دیگر از موارد بسیار موثر است.

استان کرمان بیشترین تولید خرما در ایران را دارد و بعد از آن استان خوزستان قرار دارد. کرمان به تنهایی بیشتر از نصف خرما تولید شده در ایران را تولید می کند. خرمای تولید شده در کرمان و خوزستان بیشترین مجموعه خرمای صادراتی ایران را تشکیل می دهند.

 بصورت کلی بیش از 300 هزار تن خرما تنها در کرمان تولید می شود و از این میزان حدود 80 هزار تن از ان به خارج از کشور صادر می شود.

البته باید یاد آور شد که خرما طبع گرمی دارد و زیاده روی در مصرف خرما می تواند باعث اختلالات کبدی و یا طحال  یا افزایش فشار خون شود.

ضمن اینکه می تواند باعث بروز حساسیت و یا جوش های پوستی و دهانی و حتی پوسیدگی دندان شود. ضمن اینکه خرما قند بالایی دارد و با وجود تمامی نظراتی که در خصوص قند آن وجود دارد افرادی که مستعد قند خون هستند با مصرف زیادی این میوه ممکن است به بیماری دیابت هم دچار شوند.

انواع خرما

همانگونه که در مطلب فوق به آن اشاره شد خرما تنوع زیادی دارد. در حال حاضر بیش از 70 نوع خرما تنها در ایران شناخته شده است.

 به همین دلیل تشریح تمامی این خرما ها در این مقوله شاید نگنجد. اما در این بین برخی از خرما ها شهرت و تنوع بسیار زیادی دارند و شناخته شده تر هستند که در ادامه به تشریح هر یک از این خرما ها برای شناسایی آنها خواهیم پرداخت.

1.خرمای استعمران

  بیش از 70 درصد درخت های نخل خوزستان خرمای استعمران تولید می کنند. این خرما از جمله خرماهای نیمه خشک با پوست ضخیم محسوب می شود که طول عمر بیشتری دارند.

2.خرمای شاهانی

این خرما با نام شاوانی و شونی و یا حتی خورک هم شناخته می شود. این خرما بسیار خوش رنگ است و از جمله خرماهای شیرین و خشک محسوب می شود. نخلستان های اهرم عمدتا این نوع خرما را دارند.

3.خرما مضافتی

شناخته شده ترین نوع خرما، خرمای مضافتی است. خرمای مضافتی بم از بهترین نوع این خرماها محسوب می شود . این خرما از خرماهای مرطوب و سیاه با طعم عالی می باشد.

4.خرما زاهدی

این خرما که در جنوب ایران به شکل وسیعی کشت می شود نیز از خرماهای شناخته شده در کشور است. از بزرگترین محاسن این خرما حمل و نقل آسان و خاصیت انبار داری آن است. این نوع خرما از خرماهای صادراتی ایران هم هست.

5.خرمای کبکاب

این خرما که به خرمای بهبهان هم شناخته می شود از خرماهای خیس یا بسیار پر شیره است.  رنگی قهوه ای دارد و بسیار چسبناک است و هسته آن به سختی به میوه چسبیده است. این خرما از اقتصادی ترین خرماهای ایران است.

6.خرما ربی

این نوع خرما اغلب در سیستان و بلوچستان کشت می شود.

7.خرما برهی

خرما برهی یا خرما عراقی اصالتا از خرماهای عراق محسوب می شود. رنگ خرما به کهربایی یا قرمز رنگ می خورد. بسیار دیر رس است و گاها بعد از زمان چیده شدن در آفتاب بصورت مستقیم آماده مصرف می شود. هسته آن راحت جدا می شود ولی کلاهک هسته معمولا به هسته چسبیده است.

8.خرما گنطار

گنطار هم از جمله خرماهایی است که در خوزستان کشت می شود. به خوبی می توان آنها را انبار و نگهداری کرد و از جمله مرغوب ترین خرماهای ایران شناخته می شود که صادرات زیادی هم دارد.

9.خرمای آل مهتری

این خرما در هرمزگان عمدتا کشت می شود و بسیار اقتصادی است.

10.خرما خضراوی

نوع دیگری از خرماهایی است که اصالتی عربی یا عراقی دارد و در ایران و مشخصا خوزستان هم کشت می شود. خرمایی نرم و زود رس است.

11.خرمای کلوته

خرمای کلوته یا کلیته از جمله خرماهای صنعتی بوده و مناسب گرفت شیره خرما در داخل و موارد صنعتی در خارج کشور است .

12.خرمای خاصویی

این نوع خرما کمتر شناخته شده است ولی از مهم ترین خرماهای تولیدی ایران در بهبهان ، استان خوزستان می باشد. این نوع خرما مخاطبان خاص خود را دارد و از جمله خرماهای مرغوب به حساب می آید.

13.خرمای شکر

این خرما به دلیل اینکه شیرین تر است و قند بیشتری دارد به عنوان خرمای شکر شناخته می شود . این خرما در هر مرحله رسیدن یک رنگ متفاوت دارد. زود رس است و دارای ارزش اقتصادی بالایی است. خرمای شکر را به عنوان میان وعده توصیه می کنند زیرا مواد مغذی زیادی دارد و از نوع خرماهای خشک هم محسوب می شود.

14.خرمای مرداسنگ

از خرماهای دارای کیفیت بالا با رنگ میوه زرد رنگ است. این خرما تقریبا خاص استان کرمان است و در استان های دیگر یا کشت نمی شود و یا بسیار نادر است و به همین دلیل مردم کرمان آن را بهتر می شناسند ، بخصوص اینکه نامی خاص هم دارد.

15.خرما پیارم

خرما پیارم محبوب ترین و البته ارزشمند ترین خرمای ایران از نظر قیمتی است که عمدتا در استان های جنوبی و بخصوص هرمزگان کشت می شود. این خرما که نه تنها در ایران بلکه در تمامی جهان دارای محبوبیت فراوانی است که در سایر نقاط جهان هم تلاش برای کشت آن شده است.

 از آنجا که این نخل ها عمدتا در مناطق کوهستانی و دامنه کوه های گرمسیر کشت می شود  در همه مناطق به خوبی رشد نمی کند.بصورت کلی منطقه حاجی آباد را می توان تنها منطقه حاصلخیز ایران برای کشات خرمای پیارم دانست. در منطقه حاجی آباد استاد هرمزگان و بخصوص در نخلستان های روستا های درآگاه، طارم، تزرج، سیروئه و برخی دیگر از دهستان های این منطقه فقط خرمای پیارم کشت می شود.

ضمن اینکه مواد شیمیایی را نمی توان برای کشت انها استفاده کرد و به همین دلیل ارگانیک ترین نوع خرما است.

ظاهر این نوع خرما همانند شکلات کاکائویی است و پوسته ای نازک و کاملا چسبیده به میوه دارد. این خرما مهم ترین محصول کشاورزی استان هرمزگان است و گران ترین خرما ایران شناخته می شود. به دلیل داشتن قند فروکتوز، زود هضم است و به عنوان میان وعده هم ارزش غذایی بالایی دارد.

خرما پیارم را می توان در درجه های هوای متفاوت برای طولانی مدت نگهداری کرد. پیارم از صادراتی ترین خرماهای ایران است که به کشورهای زیادی صادر می شود.  این خرما دارای ویتامین های گروه B از نوع B1 و B2 است و از مواد معدنی زیادی همچون کلسیم، پتاسیم، فسفات، آهن، منیزیم و غیره بهره مند است.

16.خرمای زریک

این نوع خرما عمدتا در بندر عباس، قشم، میناب، جرهم و یا فسا کشت می شود و خرما زریک بندر عباس و قشم و میناب از کیفیت بالایی برخوردار است. این خرما از خرماهای مرغوب و با رنگ زرد کهربایی و از نوع خرماهای تر است. با توجه به اینکه این نوع خرما معمولا به مرحله کامل نمی رسد از این رو دارای شیره کمتری نسبت به بسیاری از خرماهای تر دیگر است.

17.خرما شیخالی

خرما شیخالی از خرماهای برازجان است و عمدتا در این منطقه کشت می شود اما با این وجود این نوع خرما را در اهرم، کازرون، خور موج، شیانکاره و برخی دیگر از مناطق جنوب هم کشت می کنند.  این خرما زرد رنگ است و به عنوان خرما خارک مرغوب از آن استفاده می شود.

 این خرما دارای درجات مختلفی است که نوع درجه 1 آن را باید در بزارجان و کازرون پیدا کنید. این خرما از خرماهای بزرگ محسوب می شود.

18.خرما دیری

خرما دیری در ایران به صورت زیادی کشت می شود به طوری که در اغلب استان های جنوبی مانند خوزستان، اهواز، آبادان، شادگان، بوشهر، شوشتر، خرمشهر، کازرون، برازجان، بهبهان و غیره کاشت می شود. این نوع خرما از خرماهای تقریبا بزرگ و از نوع خشک است.

 بهترین نوع خرما دیری در اهواز کشت می شود. به دلیل مقاومت خوب این نوع خرما بخصوص به رطوبت به مدت طولانی می توان آن را نگهداری کرد. خرمای دیری را شاید به این دلیل به این نام می شناسند که از خرماهای بسیار دیر رس محسوب می شود. این خرما را بصورت خارک هم استفاده می کنند که در این صورت قرمز رنگ خواهد بود.

خرما دیری از خرماهای صادراتی ایران است  و پس از خشک شدن بر روی درخت چیده می شود. پوستی نسبتا متوسط دارد و رنگی قهوه ای در زمان رسیدن دارد. این میوه در صورت مصرف بصورت خارک کمی مزه گس دارد.

19.خرما عجوه

این نوع خرما چیزی بین خرمای خشک و خرمای تر است. مزه بسیار شیرینی دارد و نرم است. در خصوص این نوع خرما گفته های زیاد و نقل قول های فراوانی هست. مثلا گفته می شود که خرما عجوه مرود سفارش پیامبر بوده و ایشان اعتقاد داشته اند که در صورت خوردن این نوع خرما به تعداد 7 عدد در صبح ناشتا باعث می شود که فرد در مقابل سحر و جادو تا عصر محافظت شود.

 هر چند به این نوع گفته ها نمی توان خیلی مطمئن بود تا اینکه حدیث معتبر ان دیده شود. در هر صورت انچه مسلم است میزان مغذی بودن و کامل بودن این نوع خرما به عنوان یک خرما شفا بخش است. بصورت کلی این نوع خرما زادگاهش در عربستان بوده ولی در ایران نیز بخصوص در استان های جنوبی کشت می شود.

20.خرما انبارا

از بزرگترین و گوشتی ترین نوع خرما ها در ایران و جهان است که به دلیل داشتن هسته کوچک و گوشت زیاد هم مغذی است و هم طرفداران زیادی هم دارد. این خرما به دلیل خاصیت زیاد، گوشتی بودن، پروتئین فوق العاده بالا و شیرینی مناسبی که دارد از گران ترین انواع خرما در جهان است.

21.خرما صفوی

نوع دیگری از خرماهای گوشتی و گران قیمت است که از انواع ویتامین سرشار است. ای نوع خرما تر و نرم است و عمدتا در استان مدینه کشت می شود. به عنوان خرمای دارای انواع ویتامین و مواد  معدنی و پروتئین کافیاز خرماهای شفابخش شناخته می شود.

 در طب سنتی توصیه می شود که برای از بین رفتن کرم معده و باکتری های معده این خرما با معده خالی چند روز پشت سر هم مصرف شود.

22.خرما ساغای

این خرما قهوه ای رنگ که از خرماهای تر محسوب می شود از خرماهایی است که اغلب در ریاض عربستان کشت می شود. این خرما مرغوب است و با اینکه چروکیده می شود اما حالت خود را از دست نمی دهد و پوسته نمی کند.

23.خرما خدری

این نوع خرما از خرماهای خشک و قهوه ای رنگ است . پوشتی چروک خورده  دارد و بسته به محل کشت اندازه های متفاوتی دارد. این خرما معمولا تازه مصرف می شود و از خرماهای پر طرفدار و البته صادراتی ایران محسوب می شود. انرژی زیادی دارد و معمولا برای انجام فعالیت های بدنی و رفع خستگی توصیه می شود.

24.خرما مدژول

این نوع خرما دارای حجم گوشت زیاد و بافت نرمی است و طعم شیرین مناسب و قوی ای دارد. خرمای مدژول در آمریکا طرفداران زیادی دارد و از گران قیمت ترین خرما ها در این کشور است. این خرما را اغلب حتی به نام ملکه خرما ها هم می شناسند.

  در بسیاری از کشور های دنیا از خرما مدژول بریا تهیه انواع شیرینی ها، شیک ها و اسموتی ها استفاده می کنند. محل کشت اصلی این خرما کشور عربستان است و اغلب در همه طول سال یافت می شود.

25.خرما خلاص

عرب ها خرما خلاص را به قهوه عربی می خورند و به این خرما علاقه زیادی دارند. این خرما زمانی کهفصل رسیدنش می رسد کاملا چسبناک است  و پوست شلی دارد که راحت کنده می شود.  بسیاری از نخل های این خرما در کشور عربستان و در شهرهای قصیم و الخرج قرار دارند. از ویژگی های ممتاز این خرما بوی معطر آن است که وقتی به خوبی برسد همانند عطر کارامل است.

26.خرما هلیله

این نوع خرما از خرماهای بسیار مرغوب ناحیه سیستان و بلوچستان، جیرفت و جهرم می باشد. خرما هلیله فروش خوبی دارد و به روش های مختلف در بازار به فروش می رسد.  از این خرما به عنوان معدن فیبر و مواد معدنی مانند آهن، پتاسیم، پروتیئن و غیره یاد می شود که بخصوص برای درمان کم خونی  استفاده زیادی می شود.

 خرما هلیله تنوع زیادی دارد و به دنبال این تنوع ارزش اقتصادی و تجاری بالایی هم دارد. معمولا در سیستم این خرما را بعد از برداشت با جداسازی هسته و اضافه کردن شیره و کنجد و برخی دیگر از مواد مغذی بصورت یک ماده مقوی به فروش می رسانند.

27.خرما کلگی

این خرما عمدتا در شهرستان هایی مانند نیکشهر تولید می شود و طعم شیرین مناسبی دارد. این خرما را با موادی مانند کنجد و یا مغز گردو گاها غنی تر می کنند و به فروش می رسانند.

 تا اینجا با 27 نوع پر فروش و البته نام آشنا تر خرما در بازار ایران و جهان آشنا شدیم .خرما ها تنوع زیادی دارند و بسیاری از انواع آن در همین کشور عزیز خودمان تولید می شوند.

از مهم ترین خرماهایی که شاید حتی نام آنها را هم بسیاری از مردم نشنیده باشند می توان به خرما های ربی، آبر.گن، چربان، حاشه ای، جوانداک، پپو، دسکی، قسب، شکر، جوانداک، وردیوار، اشکنجک، خشن خار،  مصلی، کلوته یا کلیته، مکتی، شهابی، غصاب، ردستی، بیرمی، بریمی، مرسو، خنیزی، گاردیال، روغنی، نگار، شاخونی، صمرون، کروچ، کلوت، سروری، استک سرخو، سیسی، اسحاق، بوبکی، جوزی، قند شکن، خریک، گنتار،  لیلوئی، مشتوم، عمو بحری، برنی، ملسی ، حلو، زندنی، جمادی، بیرمی، تی رس، لش،  کندی، سمیلی،  شیخ عالی، رامردو، ده دارب، اهرمی، خاویزی، خاور، زرک، کلک سرخ، قربانی، آجیلی، اشکر، بریم، حلاوی، سویدانی، هداک، بلیانی، بنت السب، دگل زرد، چبچاب،  مشتوم، استعمران، حساوی، فرسی، هدل، حمراوی و چندین نوع خرما دیگر اشاره کرد.

اغلب این خرما ها در شهرهای کرمان، خوزستان، سیستان و بلوچستان، جیرفت، اهواز، طبس، بوشهر، هرمزگان، فارس، یزد، اصفهان، کهگیلویه و بویر احمد و بسیاری از شهر های دیگر ایران تولید می شوند.

سالیانه حدود 7 میلیون تن خرما در جهان تولید می شود که ایران با تولید حدود یک میلیون و چهل هزار تن خرما در سال یکی از موثرترین کشور ها در تولید خرمای جهان است. بصورت کلی در ایران حدود 15 درصد خرمای کل جهان تولید می شود که رقم بسیار بزرگی است.

متاسفانه در ایران هنوز هم صنعت خرما در جایگاه واقعی خود قرار نگرفته است و عمدتا خرما با بسته بندی های نا مناسب وارد بازار می شود و این در حالی است که با داشتن یک بسته بندی مناسب می توان سهم بیشتری از صادرات جهان را به خود اختصاص دهیم.

مطابق با آمار انتشار یافته از مرکز اطلاعات ایران در سال 1393 در 25 سال اخیر خوشبختانه تولید خرما در ایران به بیش از 5 برابر افزایش یافته است  و تا سال 1393 بالغ بر 1.042.277 تن خرما در سال در ایران تولید شده است.

از نظر  صنعت تولید خرما در جهان می توان کشور مصر را بزرگترین کشور تولید کننده خرما در دنیا دانست. این کشور مطابق با آمار جهانی منتظر شده در سال 2007 بالغ بر 1.313.000 تن خرما در سال تولید می کرده که در همان سال ایران بالغ بر 1.000.000 تن خرما در سال را تولید و روانه بازار می کرد هاست که از این حیث ایران در جایگاه دوم جهان قرار دارد.

بعد از مصر و ایران به ترتیب کشور عربستان با 982.540 ، کشور امارات متحده عربی با 755.000 ، کشور پاکستان با 557.520، کشور الجزایر با 526.920 ، عراق با 440.000، سودان با 323.000، عمان با 255.870 و لیبی با 175.000 تن در سال بزرگترین کشور های تولید کننده خرما در جهان هستند.

بصورت کلی در جهان مطابق با همین آمار سال 2007 حدود ۶٬۹۰۸٬۰۹۰ تن خرما در سال تولید شده است که مطمئنا این آمار رد سال 2008 بسیار گسترده تر شده است.

سرانه مصرف خرما در خانواده های ایرانی حدود 7 کیلو گرم است که این رقم در استان های جنوب تا 25 کیلوگرم هم می رسد ولی متاسفانه در سایر استان ها حدود 1 کیلوگرم می باشد. بزرگترین بازار یا پیک بازار خرما در ایران و کشورهای اسلامی در ماه مبارک رمضان است و این محصول در این ماه بیشترین فروش را تجربه می کند. سه مصادرات ایران حدود 10 درصد تا 15 درصد در سال می باشد .

نقطه اوج بی مهری به محصول خرما در ایران این است که سالیانه حدود 40 درصد از محصول خرمای تولید شده در ایران در مراحل مختلف از بین می رود که بسیاری از این موضوع مربوط به زمان برداشت خرما  می باشد. به نظر می رسد نیاز به توجیح و سرمایه گذاری در بخش تولید و بخصوص برداشت محصول خرما اهمیت زیادی در ایران دارد.

امروزه خوشبختانه بخصوص در کشور هایی مانند ایران از خرما استفاده های فراوانی می شود. از این محصول برای گرفتن شیره و استفاده از آن برای انواع شیرینی ها و یا نوشیدنی ها استفاده می شود که نسبت به مواد قندی غیر استاندارد دیگر هم ارزش غذایی بالاتری دارد و هم اینکه ضرر و زیان آنها را به همراه ندارد.

این پست چقدر مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

امتیاز متوسط / 5. تعداد رای: